Contraindication ที่พบเจอในงานประจำ

Contraindication คือ ข้อห้ามใช้ยา ที่เภสัชกรต้องรู้จริง

คนไข้ไม่กินยา ความดัน เบาหวานสูง แพทย์สั่งยาเพิ่ม

คนไข้ไม่กินยา ความดัน เบาหวานสูง แพทย์สั่งยาเพิ่ม นี่มัน วงตรอุบาทชัดๆ

ผม เป็น เภสัชกรครอบครัว ครับ

เภสัชกรครอบครัว เป็น คำใหม่ในสังคมไทย

เภสัชกร อย่างผม พาคนเลิกเหล้า และ บุหรี่ครับ

คนไข้หลายคน ตายทรมาน จากเหล้า บุหรี่แทบทุกเดือน ผมคงอยู่เฉยไม่ได้

อย่าให้คำแนะนำการใช้ยา แบบ กากๆ โง่ๆ ที่ใครๆก็อ่านเองได้

          

            เวลาจ่ายยาให้คนไข้เภสัชกรหลายคนมักพลาดบางจุดในการทำงาน คือว่าเภสัชกรหลายคนมักจะแนะนำการใช้ยาประมาณว่า แนะนำตามซองยา บอกวิธีกินยา ขื่อยาอะไรประมาณนี้ ทำให้คนไข้หลายคนเบื่อหน่ายที่จะมานั่งฟังอะไรธรรมดาๆ ที่ หาอ่านเอาจาก ฉลากยาก็ได้ แล้วเภสัชกร ควรทำอย่างไรดีละในการส่งมอบยาที่ดูประทับใจและมีความเป็นมืออาชีพมากกว่าเดิม ผมขอแนะนำแนวทางง่ายๆ อยู่ 4 ประเด็นก็คือ

1. ใส่ใจ สนใจ ในตัวผู้ป่วย อย่างจริงจัง ด้วยความรู้สึกจากข้างใน
2. ซักถามอาการ ประเมินภาวะโรค หรือ ข้อมูลอื่นๆ ที่จำเป็นเพิ่มเติมก่อนส่งมอบยา 
3. หากจำเป็น อาจต้องตรวจร่างกายผู้ป่วยแบบง่าย ๆ เพื่อรับประกันความปลอดภัยให้ผู้ป่วย
4. ให้คำแนะนำที่มีประโยชน์มากต่อผู้ป่วยในการใช้ยา หรือ รักษาโรค คำเตือนที่จำเป็น 

ยกตัวอย่าง

เคส bacterail tonsilitis
หากผู้มารับยาด้วย อาการเจ็บคอ เข้าข่าย bacterail tonsilitis เมื่อผู้ป่วยมารับยาเภสัชกร อาจซักอาการเพิ่มเติม เช่น เจ็บคอบ่อยไหม ไอไหม หรือเป็นหวัดไหม  หากจำเป็นอาจต้อง

ดูคอผู้ป่วยว่ามี ต่อมทอนซิลอักเป็นหนองหรือไม่  มีไข้ไหม ก็จะช่วยให้ จำแนกโรคได้ชัดเตนขึ้น

คำแนะนำ ที่พิเศษอาจจะอธิบายว่าทำไมต้องกินยาแม้จะหายเจ็บคอแล้วก็ตาม อาจจะอธิบายเรื่อง ภาวะแทรกซ้อน จากเชื้อ Streptococcus group A ว่าอาจเกิดไตอักเสบ  หรือ โรคหัวใจรูมาร์ติกตามมาได้ หากรับประทานยาไม่ครบ เป็นต้น

เคส asthma
หากเจอผู้ป่วยโรคหืด ผมจะไม่รีบสอนพ่นยา  แต่จะประเมินก่อนว่าเป็น total control หรือไม่ ความรุนแรงโรคขนาดไหน  หากผู้ป่วยอาการดีมาก จะให้พ่นยาให้เภสัชกรดู และผมจะอธิบายพยาธิสภาพของโรคหืดให้คนไข้ฟัง และเหตุผลในการใช้ยากลุ่ม controller แต่ในกรณี ที่ผู้ป่วยควบคุมโรคได้ไม่ดี ผมอาจซักประวัติหาโรคร่วมไม่ว่าจะเป็นไซนัสอักเสบ allergic rhinitis หรือแม่แต่ กรดไหลย้อน ที่ทำให้โรคหืดแย่ลง  และสุดท้ายที่สำคัญ คือเรื่อง drug compliance ตบท้าย

เคส cystitis
 อาจประเมินภาวะไข้ ของผู้ป่วย และซักอาการเพิ่มเติม แล้วอธิบายว่าโรค cystitis เกิด ได้อย่างไร อันตรายแค่ไหน ยาจะไปช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ปรโยชน์ ของการดื่มน้ำ และปัสสาวะบ่อยๆ  ภาวะแทรกซ้อน เช่น acute pyelonephritis การหลีกเลี่ยงการดื่มนม กรณีใช้ยากลุ่มฟลูออโนควิโนโลน

เภสัชกรโรงพยาบาลวันนี้ เมื่อคนเราไม่พอ จริงๆ

          ที่อำเภออุบลรัตน์ มีประชากร 44,000 คน กับ เภสัชกร 3 คน หากแต่ละปี เภสัชกร แต่ละคนทำงาน 300 วัน วันละ 7 ชั่วโมง แสดงว่า จะมีเวลาทำงานของเภสัชกร ทั้งหมด คือ 6,300 ชั่วโมงเท่านั้น และนี่คือความจริงหาก จะให้เภสัชกรแสดงบทบาทวิชาชีพที่โดดเด่น  แต่อัตรากำลังน้อยแบบนี้ ของบอกคำเดียวว่า มารดามันเถอะ  การที่อัตรากำลังคนน้อย ทำให้งานบางอย่างที่สำคัญ ในการดูแลผู้ป่วยไม่สามารถทำได้เพราะคนไม่พอ เภสัชกรส่วนใหญ่จะ ทำงานเดิมๆ ที่ระบบทำมานาน จนเคยชินแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการจัดยา จ่ายยา หรือ สั่งซื้อยา และสุดท้ายคือการประชุม นิเทศงานต่างๆ หมดแล้วครับ แค่นี้  เวลาจะให้เภสัชกรไปแก้ปัญหาให้ผู้ป่วยเฉพาะรายคงไม่มีหรอกครับ

       แล้วตอนนี้ พวกเราทำงานกันอย่างไร  เอาแบบนี้ครับ งานช่วงเช้า เภสัชกรคนที่ 1 ทำหน้าที่จ่ายยา เภสัชกรคนที่ 2 ทำหน้าที่ check ยา  และ เภสัชกรคนที่ 3 จัดยาให้ผู้ป่วยใน   ส่วนงานช่วงบ่าย คนไข้ไม่หนาแน่นมาก   การจ่ายยาคนไข้นอก และคนไข้ในยังมีอยู่ และยังต้องการ เภสัชกรมา check ยาอยู่ ทำให้ เรามี เภสัชกรที่ว่างในช่วงบ่าย 3 ชั่วโมงต่อวัน ตรงนี้  หากไม่ติดประชุม เภสัชกรก็จะมีหน้าที่ออกใบสั่งซื้อ  ออกตรวจนิเทศ รพสต.  ออกปฏิบัติงานคุ้มครองผุ้บริโภค ทำงานสร้างความเข้มแข็งให้ระบบสุขภาพชุมชน  และ ออกเยี่ยมบ้านทางเภสัชกรรม ทำให้ไม่สามารถ จัดการงานต่างๆ ให้มีคุณภาพดีได้  แล้วเราจะทำอย่างไร กันทีนี้ ติดตามดูน่ะครับ 

เภสัชกร กับ งาน FAST TRACK Severe Sepsis

เภสัชกร กับ งาน FAST TRACK Severe Sepsis Shock

      ปกติไม่สนใจ พวกโรคที่เกิดจากการติดเชื้อ  แต่เมื่อได้เข้าประชุม FAST TRACK Severe Sepsis Shock พบว่า แต่ละปี จังหวัดขอนแก่น มีคนตายเพราะเกิด Severe Sepsis Shock ปีละ 3000 คน โอ้พระเจ้า ยอร์ชมันแย่มาก หลักการดูแล Severe Sepsis ก็คือ ต้อง Dx ให้เร็ว ให้การรักษาด้วยยาที่เร็ว มีการเจาะ HaemoCulture และ การส่งต่ออย่างรวดเร็ว ในการ ประเมิน Severe Sepsis Shock นั้น เริ่มจาก

1 ประเมินว่าเข้าข่ายมีการติดเชื้อ เช่นไข้สูง หรือ ผล CBC
2 มีภาวะ shock หรือ hypoperfusion เกิดขึ้น

การรักษาด้วยการให้สารน้ำอย่างมากเพียงพอ ในทันที โดยให้ประมาณ 1500 มล. / 60 นาที
โดนอาจเลือกให้ NSS หรือ Lactate Ringer Solution แต่ถ้าผู้ป่วย HF or CKD
อาจให้สารน้ำเพียงแค่ 750 มล./ 60 นาทีก็พอ ต่อมาให้ antibiotics ตา่มเกณ์ภายใน
60 นาที และมีการเจาะ ไปพร้อมๆ HaemoCulture กัน  พร้อมทั้ง ให้ Dopamine หากความดันโลหิต
ไม่เพิ่มสูงขึ้น ในระยะปลอดภัย และ เตรียมส่งตัวไป รพศ.ขอนแก่น ภายใน 2 ชม.

บทบาทของเภสัชกร คือแนะนำเรื่องการใช้สารน้ำ antibiotics และ การใช้ Dopamine อย่างเหมาะสมและทันเวลาในผู้ป่วย Severe Sepsis Shock ทุกราย